Jak wybrać karategi do karate? Praktyczny poradnik dla dzieci i dorosłych
Wybór pierwszego stroju do karate wydaje się prosty. Wchodzimy do sklepu, wybieramy odpowiedni wzrost, kupujemy białe „kimono” i gotowe.
W praktyce sprawa jest trochę bardziej skomplikowana.
Na rynku znajdziemy bardzo tanie stroje z sieciówek, lekkie karategi dla dzieci, grubsze modele dla dorosłych, specjalistyczne stroje do kata, różne gramatury materiału, różne kroje, długości rękawów i sposoby wiązania spodni.
Do tego dochodzi jeszcze jedna ważna rzecz: strój do karate powinien być przede wszystkim wygodny podczas treningu.
Jako instruktor karate bardzo często spotykam się z rodzicami, którzy już po pierwszych kilku treningach dziecka pytają:
„Jakie kimono mamy kupić?”
I moja pierwsza rada może być trochę nietypowa jak na właściciela sklepu ze sprzętem do karate:
nie zawsze trzeba kupować je od razu.
Kiedy kupić pierwsze karategi dziecku?
Najwięcej nowych osób zaczyna treningi we wrześniu. Dziecko przychodzi na pierwsze zajęcia, potem na drugie i po tygodniu rodzice zaczynają szukać stroju.
Moim zdaniem często jest na to za wcześnie.
Dzieci bardzo szybko zmieniają zainteresowania. Jednemu karate spodoba się od pierwszego treningu i zostanie na lata, inne po trzech tygodniach stwierdzi, że chce spróbować czegoś zupełnie innego.
Dlatego na początku spokojnie można dać dziecku trochę czasu.
Nie widzę większego sensu w kupowaniu stroju za 150–200 zł po pierwszych zajęciach, jeżeli jeszcze nie wiemy, czy dziecko rzeczywiście będzie trenowało.
Po kilku tygodniach sytuacja jest już zdecydowanie bardziej klarowna.
A jeżeli dziecko zaczęło trenować we wrześniu i po dwóch czy trzech miesiącach nadal chętnie chodzi na zajęcia, karategi może być również świetnym prezentem urodzinowym albo świątecznym.
Dla młodego karateki własny strój często jest czymś znacznie więcej niż zwykłym ubraniem treningowym.
Kimono czy karategi?
Potocznie praktycznie wszyscy mówią o „kimonie do karate”.
Technicznie właściwszą nazwą jest jednak karategi.
To właśnie tego określenia będziemy używać w dalszej części poradnika, choć oczywiście w codziennych rozmowach określenie „kimono do karate” jest powszechnie stosowane.
Czy warto kupować najtańsze karategi z sieciówki?
Moim zdaniem nie.
Bardzo tanie stroje dostępne w dużych sklepach sportowych często nie mają kroju typowego dla karate Kyokushin.
Jednym z częstszych problemów jest bardzo długa bluza przy jednocześnie stosunkowo krótkich spodniach. Zdarzają się również dodatkowe sznurki służące do wiązania obu części bluzy.
Teoretycznie mają pomagać w utrzymaniu stroju na miejscu.
W praktyce, szczególnie w przypadku dzieci, często wygląda to tak, że przez pół treningu instruktor zamiast prowadzić zajęcia pomaga zawodnikom wiązać rozwiązujące się sznurki.
Osobiście zdecydowanie wolę klasyczne rozwiązanie.
Dobrze dobrane karategi i prawidłowo zawiązany pas powinny utrzymywać strój na miejscu bez dodatkowych kombinacji.
W bardzo tanich modelach materiał bywa również wyjątkowo cienki, a kołnierz mało usztywniony. Całość szybciej się rozchodzi podczas treningu, bluza wychodzi spod pasa i po prostu nie wygląda najlepiej.
Nie oznacza to oczywiście, że pierwsze karategi dziecka musi kosztować 400 czy 500 zł.
Nie musi.
Warto natomiast szukać produktu firmy, która rzeczywiście specjalizuje się w sprzęcie do karate.
Jaka gramatura karategi dla dziecka?
Przy opisach karategi bardzo często znajdziemy oznaczenia:
8 oz, 9 oz, 10 oz, 12 oz czy 13 oz.
W dużym uproszczeniu oznaczają one ciężar materiału.
1 oz/yd² to około 33,9 g/m², więc orientacyjnie:
8 oz to około 270 g/m²,
10 oz to około 340 g/m²,
12 oz to około 407 g/m².
Trzeba jednak traktować te wartości jako punkt odniesienia, a nie absolutny standard. Dwa stroje opisane przez różnych producentów jako 10 oz mogą w rzeczywistości sprawiać zupełnie inne wrażenie.
Dla dzieci popularne są stroje 8–10 oz.
Nie powiedziałbym jednak, że 10 oz jest dla dziecka automatycznie za ciężkie. Dobre karategi 10 oz nadal może być stosunkowo lekkie i bardzo wygodne.
Liczy się nie tylko liczba w specyfikacji, ale również rodzaj materiału, jego splot i krój całego stroju.
Karategi do karate powinno być obszerne
To jedna z rzeczy, na które zwracam szczególną uwagę.
Karategi nie powinno być dopasowane do ciała jak zwykły strój sportowy.
Spodnie muszą zapewniać odpowiednio dużo miejsca, żeby można było swobodnie wykonywać wysokie kopnięcia. Materiał nie może ciągnąć w kroku ani ograniczać ruchu.
Podobnie wygląda to z bluzą.
Jeżeli popatrzymy na treningi dzieci w Japonii, bardzo często zobaczymy dość obszerne stroje. I właśnie tak powinno wyglądać klasyczne karategi.
Obszerne nie oznacza jednak:
za duże.
Nie kupuj karategi „na dwa lata”
To jeden z najczęstszych błędów rodziców.
Dziecko ma 135 cm wzrostu, więc rodzic kupuje strój 150 cm, bo przecież „dorośnie”.
Finansowo brzmi to rozsądnie.
Treningowo już niekoniecznie.
Zbyt długie nogawki mogą przeszkadzać podczas poruszania się i zwiększać ryzyko potknięcia. Rękawy trzeba ciągle podwijać, a podczas zawodów może być konieczne ich rozwinięcie.
Zawijające się rękawy i nogawki zwyczajnie przeszkadzają.
Lepiej kupić strój odpowiednio dopasowany do aktualnego wzrostu.
Jak dobrać rozmiar karategi dla dziecka?
Nie istnieje jedna idealna zasada, ponieważ dużo zależy od budowy ciała.
W SparringPartner rozmiary dziecięce występują co 10 cm, np.:
110, 120, 130, 140, 150 cm.
Jeżeli dziecko ma około 143 cm i jest szczupłe, prawdopodobnie zacząłbym od rozmiaru 140.
Przy 146 cm naturalnym wyborem będzie już raczej 150.
Jeżeli dziecko znajduje się dokładnie pomiędzy rozmiarami, warto wziąć pod uwagę jego budowę.
Dla dziecka o mocniejszej budowie można pójść rozmiarem w górę. Przy bardzo szczupłej sylwetce czasami lepiej sprawdzi się mniejszy wariant.
Najważniejsze jest jedno:
karategi ma zapewniać swobodę ruchów, ale dziecko nie powinno w nim „pływać”.
Na co zwrócić uwagę podczas przymierzania karategi?
Sam wzrost na metce nie wystarczy.
Po założeniu stroju warto wykonać kilka prostych ruchów.
Podnieść wysoko nogę. Zrobić kopnięcie. Usiąść niżej na nogach. Poruszać rękami.
Spodnie nie powinny ciągnąć w kroku.
Rękawy również nie powinny być ciasne. Karategi z bardzo wąskimi rękawami nie tylko ogranicza ruchy, ale moim zdaniem po prostu źle wygląda.
Warto również zwrócić uwagę na długość bluzy.
Po zawiązaniu pasa nie może być ona tak krótka, że podczas kilku technik zacznie natychmiast wychodzić spod pasa.
Jeżeli przez cały trening trzeba poprawiać strój, oznacza to, że jego krój albo rozmiar nie jest właściwy.
Warto też spojrzeć, jak układają się obie strony bluzy. Po założeniu powinny tworzyć estetyczną całość, a dół nie powinien rozchodzić się w dziwny sposób przy bocznych rozcięciach.
Grubszy kołnierz robi różnicę
To detal, na który początkujący rzadko zwracają uwagę.
W najtańszych strojach kołnierz często składa się praktycznie tylko z kilku warstw tego samego cienkiego materiału.
W lepszych modelach jest bardziej usztywniony — dzięki dodatkowym warstwom materiału lub wewnętrznemu wzmocnieniu.
Karategi zdecydowanie lepiej się wtedy układa i wygląda bardziej profesjonalnie.
Guma czy sznurek w spodniach?
W przypadku dzieci zdecydowanie praktyczniejsza jest guma.
Często znajduje się w niej dodatkowo cienki sznurek pozwalający dopasować obwód spodni.
Klasyczne spodnie wiązane tradycyjnym sznurkiem są popularniejsze w strojach dla bardziej doświadczonych i dorosłych zawodników.
Dla kilkuletniego dziecka taki system może być po prostu niepotrzebnie problematyczny.
Jakie karategi dla dorosłego?
Przy dorosłych zaczynają się przede wszystkim indywidualne preferencje.
Jedni uwielbiają lekkie stroje.
Inni chcą czuć na sobie cięższy, sztywniejszy materiał.
Dla osoby, która dopiero zaczyna treningi i nie ma jeszcze własnych preferencji, około 10 oz jest bardzo uniwersalnym punktem wyjścia.
Z czasem można eksperymentować z 11, 12 czy 13 oz.
Nie traktowałbym jednak gramatury jako wyznacznika jakości.
Karategi 12 oz nie jest automatycznie „lepsze” od 10 oz.
Jest po prostu inne.
Dlaczego doświadczeni karatecy często wybierają cięższe karategi?
Z mojego doświadczenia wynika, że wielu starszych i bardziej doświadczonych karateków lubi cięższe stroje.
Może mieć to również podłoże historyczne.
Kilka czy kilkanaście lat temu ciężkie karategi były bardzo popularne i wiele osób po prostu przyzwyczaiło się do takiego materiału.
Nie jest to jednak regułą.
Znam bardzo doświadczonych zawodników, którzy zdecydowanie wolą lekkie i przewiewne modele.
Dlatego po kilku latach treningu odpowiedź na pytanie:
„Jakie karategi jest najlepsze?”
brzmi najczęściej:
takie, w którym najlepiej czujesz się podczas treningu.
Karategi do kata to osobna kategoria
W kata sytuacja wygląda inaczej.
Tutaj cięższy materiał ma bardzo konkretną funkcję.
Sztywniejsze karategi odpowiednio reaguje na szybkie, dynamiczne techniki. Przy mocno wykonanym ruchu materiał wydaje charakterystyczny trzask.
Dodatkowo odpowiedni krój sprawia, że strój dobrze prezentuje się podczas wykonywania technik.
Dawniej zawodnicy stosowali nawet maglowanie czy krochmalenie strojów, żeby uzyskać jeszcze większą sztywność materiału.
W SparringPartner mamy specjalistyczne karategi Premium Kata 13 oz w splocie canvas, przeznaczone właśnie dla osób trenujących kata.
To zupełnie inny produkt niż lekkie pierwsze karategi początkującego dziecka.
Canvas – czyli jaki materiał?
W niektórych modelach stosowany jest charakterystyczny splot typu canvas.
Materiał jest bardziej wyrazisty, ma inną strukturę niż klasyczna cienka bawełna i bardzo dobrze układa się na sylwetce.
W przypadku grubszych karategi daje również charakterystyczne wrażenie cięższego, bardziej „konkretnego” stroju.
To rozwiązanie, które osobiście bardzo lubię.
Czy karategi kurczy się po praniu?
Tak — może.
Ale nie można podać jednej wartości dla wszystkich producentów.
Duże znaczenie ma przygotowanie materiału przed produkcją.
Wielu producentów używa tkaniny wcześniej pranej lub dekatyzowanej, dzięki czemu późniejsze kurczenie jest niewielkie.
Niektóre stroje wykonane z niepranej bawełny — często mającej bardziej naturalny, lekko kremowy czy żółtawy odcień — mogą skurczyć się mocniej.
Duże znaczenie ma także gramatura i konstrukcja materiału.
Z mojego doświadczenia wynika, że cięższe karategi potrafią reagować na pranie bardziej niż bardzo cienkie stroje.
Nie powinno jednak dochodzić do sytuacji, w której osoba mająca 160 cm kupuje prawidłowo dobrane karategi 160, pierze je zgodnie z instrukcją producenta i nagle otrzymuje strój zdecydowanie za mały.
To nie jest normalne zachowanie prawidłowo wykonanego produktu.
Kiedy wymienić karategi dziecku?
Najczęściej nie dlatego, że się zużyło.
Dziecięce karategi może się brudzić, szczególnie na kolanach, i z czasem trudniej doprowadzić je do idealnej bieli.
Samo trenowanie raczej nie powinno jednak szybko zniszczyć dobrego stroju.
Znacznie częstsza przyczyna wymiany jest prostsza:
dziecko urosło.
Jeżeli rękawy lub nogawki ewidentnie zrobiły się za krótkie, czas na kolejny rozmiar.
Jedno czy dwa karategi?
Na początku jedno zdecydowanie wystarczy.
Z czasem, kiedy ktoś zaczyna trenować regularnie kilka razy w tygodniu, naturalnie pojawia się drugi komplet.
Sam mam kilka karategi, ale na co dzień najczęściej rotuję między dwoma.
Warto również od czasu do czasu przetestować produkty różnych producentów.
Dzięki temu po kilku latach treningu człowiek wyrabia własną opinię i dokładnie wie, jaki krój, gramaturę i materiał lubi najbardziej.
Ile powinno kosztować dobre karategi?
Nie trzeba zaczynać od najdroższego produktu na rynku.
W przypadku dzieci rozsądne karategi można znaleźć mniej więcej w przedziale 180–200 zł.
Dla dorosłego sensownego stroju szukałbym zwykle w okolicach 200–300 zł, chociaż oczywiście dostępne są również dużo droższe modele.
Marki takie jak Isami czy Ichigeki potrafią kosztować kilkaset złotych, a w przypadku niektórych modeli nawet znacznie więcej. Droższe są również produkty mniej popularnych w Polsce marek premium.
Na początku naprawdę nie ma potrzeby wydawania takich pieniędzy.
Najważniejsze są:
dobry krój, odpowiedni rozmiar, swoboda ruchów i materiał, w którym dobrze się czujemy.
Zanim kupisz karategi, zapytaj instruktora
To bardzo ważna rada, szczególnie dla rodziców.
Wiele klubów prowadzi własną sprzedaż karategi.
Często są to stroje przygotowane specjalnie dla klubu, np. z jego logotypem wyhaftowanym na rękawie.
Dlatego zanim zaczniemy szukać produktu w internecie, warto zapytać instruktora:
„Czy w klubie możemy kupić karategi?”
Może się okazać, że trener ma już sprawdzony model, wie dokładnie, jak wypadają jego rozmiary i od razu pomoże dobrać odpowiedni wariant.
SparringPartner również współpracuje z klubami karate i przygotowuje odzież oraz sprzęt z personalizacją klubową.
Sprawdź, jaki haft powinien znaleźć się na karategi
To temat, o którym początkujący bardzo często nie wiedzą.
W świecie Kyokushin funkcjonuje wiele organizacji i odłamów karate pełnokontaktowego. W zależności od klubu mogą obowiązywać różne oznaczenia i hafty na piersi.
Dlatego nie warto kupować stroju wyłącznie dlatego, że w opisie znajduje się hasło „kimono Kyokushin”.
Najpierw sprawdź dokładnie, w jakim klubie i organizacji trenujesz oraz jakiego oznaczenia używa Twój klub.
Szczególnie rodzice dzieci rozpoczynających trening powinni wcześniej zapytać instruktora.
Pozwoli to uniknąć sytuacji, w której kupimy nowy strój, a następnie okaże się, że znajdujący się na nim haft nie odpowiada oznaczeniom stosowanym w naszym klubie.
Jak więc wybrać pierwsze karategi?
Nie ma potrzeby komplikowania tego bardziej, niż trzeba.
Jeżeli kupujesz pierwsze karategi dziecku, poczekaj, aż będziesz wiedzieć, że rzeczywiście chce trenować.
Nie kupuj ogromnego stroju „na zapas”.
Dobierz rozmiar możliwie blisko aktualnego wzrostu.
Zwróć uwagę na szerokość spodni, długość bluzy, swobodę kopnięć, jakość kołnierza i sposób wiązania spodni.
Nie kieruj się wyłącznie gramaturą.
I przede wszystkim:
zapytaj instruktora.
Dobry trener widział już dziesiątki albo setki różnych karategi i bardzo szybko będzie w stanie powiedzieć, jaki rozmiar i rodzaj stroju będzie odpowiedni.
A kiedy po kilku latach treningu będziesz miał już własne preferencje?
Wtedy prawdopodobnie sam będziesz dokładnie wiedział, czy wolisz lekkie 10 oz, ciężkie 12–13 oz, klasyczny materiał czy canvas.
I właśnie wtedy zaczyna się prawdziwe wybieranie swojego ulubionego karategi.
SparringPartner.pl specjalizuje się w sprzęcie i odzieży do karate Kyokushin. W naszej ofercie znajdziesz karategi dla dzieci, dorosłych oraz specjalistyczne modele do kata. Współpracujemy również z klubami, przygotowując sprzęt i odzież z indywidualną personalizacją.